ارزيابى جائرانه و ظالمانه است ، حتى با مذاق خود اسلام سازگار نيست ، چرا كه اسلام در قانون ارث و در مسألهء شهادت يك مرد را در برابر دو زن قرار داده ، با اين حساب بايد ازدواج يك مرد را با دو زن تجويز كند ، نه بيشتر . « 1 » [ ذيلا به هريك از اشكالات پاسخ داده مىشود ] س 164 - چه پاسخى به اشكال اوّل وارد بر ، « تعدد زوجات » داده شده است ؟ ج - اشكال اول اين بود كه ، « تعدد زوجات ، آثار بدى در اجتماع مىگذارد ، عواطف و احساسات زن جريحه‌دار مىشود و يا از تربيت فرزندان شانه خالى مىكند » . - هدفى كه در اسلام دنبال مىشود رسيدن به صلاح عقلى در سنن اجتماعى است ، نه به صلاح و شايستگى آنچه كه احساسات دوست مىدارد و مىخواهد ، البته اين معنا به هيچ‌وجه مستلزم كشته شدن عواطف و احساسات رقيق زنان و ابطال حكم موهبت‌هاى الهى و غرايز طبيعى نيست . زيرا در مباحث علم النفس مسلم شده است كه صفات روحى و عواطف و احساسات باطنى از نظر كميت و كيفيت با اختلاف تربيت‌ها و عادات ، مختلف مىشود ، چنان كه بسيارى از آداب از نظر شرقىها پسنديده و ممدوح ، و در نظر غربىها ناپسند و مذموم است و بالعكس . تربيت اسلامى زن مسلمان را طورى بار مىآورد كه هرگز از اعمالى نظير تعدد زوجات ناراحت نگشته و عواطفش جريحه‌دار نمىشود ، ( او همين كه

--> ( 1 ) . الميزان ( 20 جلدى ) ؛ ج 4 ، ص 292 + الميزان ( 40 جلدى ) ؛ ج 7 ، ص 308 . [ با تلخيص و تصرف ]